BESCHOUWING — Apec-top in Shenzhen: wereldeconomie kijkt naar China

De Shennan Avenue in Shenzhen, in de provincie Guangdong, is versierd met bloemen en kleurrijke vlaggen voor de 33ste Apec-bijeenkomst van economische leiders. Het evenement vindt woensdag en donderdag in de stad plaats. [Foto: Andy Chong]
Shoeket logo

Bron: De Ware Tijd

18 November 2026 22:11

Voor mij lezen

Tekst Ivan Cairo

Beeld Xinhua & Andy Chong

De keuze voor Shenzhen als gaststad is veelzeggend. Ruim veertig jaar geleden was het nog een betrekkelijk kleine stad aan de grens met Hongkong. Inmiddels behoort Shenzhen tot de belangrijkste technologie- en productiecentra ter wereld. Grote Chinese ondernemingen hebben er hun hoofdkantoor en de stad speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van elektrische voertuigen, telecommunicatie, kunstmatige intelligentie en geavanceerde elektronica.

“‘Shenzhen zal vooral moeten aantonen of landen die politiek steeds verder uit elkaar lijken te groeien, economisch nog voldoende gemeenschappelijke belangen hebben om samen vooruitgang te boeken”

Voor de Chinese president Xi Jinping vormt Shenzhen het ideale decor om de economische prestaties van zijn land te presenteren. China wil laten zien dat het, ondanks de handelsspanningen met Washington en de afkoeling van de eigen economie, een belangrijke motor van de internationale handel blijft. Daarmee staat voor Beijing meer op het spel dan het succesvolle verloop van een internationale conferentie. China wil andere landen ervan overtuigen dat nauwere economische samenwerking met de op één na grootste economie ter wereld voordelen biedt.

Economisch gewicht

De 21 economieën die deel uitmaken van de Asia-Pacific Economic Cooperation (Apec) vertegenwoordigen samen ongeveer 60 procent van de mondiale economische productie en bijna de helft van de wereldhandel. Besluiten die in deze regio worden genomen, kunnen daardoor gevolgen hebben voor prijzen, investeringen en werkgelegenheid ver buiten Azië.

De bijeenkomst komt daarnaast op een moment waarop de wereldeconomie met grote onzekerheden kampt. Amerikaanse invoerheffingen, Chinese exportbeperkingen en toenemende geopolitieke spanningen dwingen ondernemingen hun internationale activiteiten opnieuw te beoordelen.

Vooral de verhouding tussen China en de Verenigde Staten is bepalend. Beide landen zijn belangrijke handelspartners, maar concurreren steeds nadrukkelijker om technologische en economische invloed. Washington probeert de toegang van China tot bepaalde hoogwaardige technologieën te beperken, terwijl Beijing zijn afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers wil verminderen.

Deze ontwikkeling treft internationale productieketens. Een smartphone kan worden ontworpen in de Verenigde Staten, onderdelen bevatten uit verschillende Aziatische landen en uiteindelijk in China worden geassembleerd. Wanneer handelsbeperkingen de levering van één onderdeel bemoeilijken, kan dat gevolgen hebben voor de productie en verkoop op andere continenten. De Apec-top biedt een gelegenheid om de economische schade van dergelijke spanningen te beperken. Maar waarnemers verwachten geen volledige oplossing van de handelsconflicten.

Wat willen de Chinezen?

De Chinese regering heeft voor haar Apec-voorzitterschap drie prioriteiten vastgesteld: openheid, innovatie en samenwerking. Beijing wil onder meer afspraken bevorderen over digitale handel, kunstmatige intelligentie, grensoverschrijdende gegevensstromen en betere verbindingen tussen de economieën.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat wordt gewerkt aan een gezamenlijke verklaring van de regeringsleiders. Ook moeten concrete resultaten worden bereikt op terreinen die voor het internationale bedrijfsleven van belang zijn. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om eenvoudiger douaneprocedures, digitale handelsdocumenten en betere afstemming van technische voorschriften.

Zulke maatregelen lijken misschien weinig spectaculair, maar kunnen bedrijven aanzienlijke bedragen besparen. Vooral kleinere ondernemingen hebben daar belang bij. Zij beschikken doorgaans niet over geld en gespecialiseerde afdelingen waarmee multinationals ingewikkelde handelsregels kunnen opvangen.

De Chinese hoogleraar Han Yonghui van de Guangdong University of Foreign Studies benadrukte tegenover Channel NewsAsia dat bedrijven vooral behoefte hebben aan duidelijkheid over de uitvoering van nieuwe afspraken. Zij willen weten wanneer maatregelen ingaan en welke kosten daadwerkelijk verdwijnen. Daar ligt ook een belangrijke maatstaf voor het succes van Shenzhen. De economische waarde van de top zal uiteindelijk moeten blijken uit de afspraken die landen daadwerkelijk uitvoeren.

Buitenlandse bedrijven kritisch

Niet iedereen is overtuigd van China’s boodschap over economische openheid. Buitenlandse ondernemingen klagen al langer over beperkingen bij de toegang tot de Chinese markt en over voordelen die binnenlandse bedrijven genieten.

“China wil andere landen ervan overtuigen dat nauwere economische samenwerking met de op één na grootste economie ter wereld voordelen biedt”

Allan von Mehren, hoofdanalyticus China bij de Danske Bank, wijst op deze tegenstrijdigheid. China presenteert Shenzhen als voorbeeld van internationale economische samenwerking, terwijl buitenlandse ondernemingen in de praktijk nog altijd met belemmeringen worden geconfronteerd.

Voor internationale investeerders is dit een wezenlijk probleem. Zij willen zekerheid dat zij onder voorspelbare voorwaarden kunnen opereren en dat politieke spanningen hun investeringen niet plotseling in gevaar brengen.

De belangstelling gaat daarom ook uit naar eventuele afspraken tussen Xi Jinping en de Amerikaanse president Donald Trump. Zelfs een beperkte vermindering van de handelsspanningen kan het vertrouwen van ondernemingen versterken. Dat zou volgens analytici investeringen en internationale handelsstromen kunnen ondersteunen.

Technologie als economische inzet

Kunstmatige intelligentie (AI) krijgt tijdens de top bijzondere aandacht. De ontwikkeling ervan vereist enorme investeringen in chips, datacentra, energievoorziening en digitale infrastructuur. China en de Verenigde Staten willen beide een leidende positie verwerven in deze sector. Voor andere Apec-landen ontstaat daarmee de vraag hoe zij van de technologische vooruitgang kunnen profiteren zonder volledig afhankelijk te worden van één grootmacht.

De economische gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. AI kan de productiviteit verhogen, industriële processen versnellen en nieuwe diensten mogelijk maken. Tegelijkertijd dreigen landen die onvoldoende investeren in digitale infrastructuur verder achterop te raken.

Voor ontwikkelingslanden buiten de Apec-regio, waaronder Suriname, zijn deze ontwikkelingen eveneens relevant. Nieuwe handelsregels, technologische standaarden en veranderingen in internationale productieketens kunnen uiteindelijk doorwerken in de kosten van geïmporteerde goederen en de mogelijkheden om buitenlandse investeringen aan te trekken.

Wereld kijkt mee

De aangekondigde ontmoeting tussen Xi, Trump en de Russische president Vladimir Putin zal ongetwijfeld veel internationale aandacht trekken. Grote diplomatieke doorbraken worden vooralsnog niet verwacht. Echter, voor de financiële markten kan ook een signaal dat verdere escalatie wordt vermeden, van betekenis zijn.

Apec is geen organisatie die haar leden bindende handelsverdragen kan opleggen. De afspraken berusten grotendeels op vrijwillige samenwerking. Daardoor zal de top waarschijnlijk geen onmiddellijke ommekeer in de wereldeconomie veroorzaken.

Toch is de economische inzet groot. De Aziatisch-Pacifische regio vormt een belangrijk knooppunt van internationale handel, productie en technologische ontwikkeling. Wanneer de grootste economieën in deze regio hun onderlinge samenwerking verbeteren, kan dat het vertrouwen in de wereldeconomie versterken.

Shenzhen zal vooral moeten aantonen of landen die politiek steeds verder uit elkaar lijken te groeien, economisch nog voldoende gemeenschappelijke belangen hebben om samen vooruitgang te boeken. Voor het internationale bedrijfsleven is het antwoord op die vraag belangrijker dan de gebruikelijke groepsfoto van de regeringsleiders.

Bij de informatiebalie kunnen bezoekers terecht voor allerhande informatie over de top, die woensdag en donderdag wordt gehouden. [Foto: Xinhua]
Bekijkt origineel bericht ⇒

Meer actueel