De recente aankondiging van de Civil Aviation Safety Authority Suriname (CASAS) om de Suriname Civil Aviation Regulations (CAR’s) te moderniseren en geleidelijk over te stappen op het Latijns-Amerikaanse LAR-systeem verdient erkenning. Het LAR-systeem biedt een moderner en meer geharmoniseerd regelgevend kader voor de burgerluchtvaart.
Toch dringt zich een fundamentele vraag op: lost nieuwe regelgeving daadwerkelijk de structurele problemen op waarmee de Surinaamse luchtvaartsector al jarenlang worstelt?
Volgens de International Civil Aviation Organization (ICAO) bestaat een effectief luchtvaartveiligheidssysteem uit acht kritische elementen. Wet- en regelgeving vormen daarvan slechts één onderdeel. Even belangrijk zijn een competente luchtvaartautoriteit, voldoende technische expertise, opleiding van personeel, inspectiecapaciteit, permanent toezicht en effectieve handhaving. Met andere woorden: nieuwe regels kunnen noodzakelijk zijn, maar vormen geen garantie voor beter toezicht of grotere luchtvaartveiligheid.
De problemen binnen de Surinaamse luchtvaart beperken zich niet tot regelgeving. Gedurende decennia is het ministerie dat belast is met het luchtvaartbeleid er onvoldoende in geslaagd continuïteit en gespecialiseerde deskundigheid op te bouwen. Ministers kwamen en gingen, beleidsprioriteiten veranderden en de luchtvaart werd zelden benaderd als de hooggespecialiseerde sector die zij daadwerkelijk is.
Ook binnen CASAS rijzen fundamentele vragen. Een luchtvaartautoriteit staat of valt met de kwaliteit van haar inspecteurs, auditors, luchtwaardigheidsspecialisten en veiligheidsexperts. Internationale ervaring leert dat luchtvaartveiligheid nooit het product is van politieke loyaliteit, maar van deskundigheid, ervaring en professionele onafhankelijkheid.
Dat de uitdagingen verder reiken dan regelgeving, blijkt ook uit de internationale positie van Suriname. De Europese Unie heeft Surinaamse luchtvaartmaatschappijen op haar Air Safety List geplaatst vanwege zorgen over het nationale veiligheidstoezicht. Dat oordeel heeft betrekking op de effectiviteit van het toezichtssysteem als geheel en niet uitsluitend op de inhoud van de regelgeving. Daarnaast speelt de financiële realiteit een belangrijke rol.
Tijdens recent overleg tussen de overheid en de sector werd publiekelijk erkend dat CASAS met ernstige financieringsproblemen kampt. Volgens verklaringen van de regering wacht CASAS op ongeveer US$ 3 miljoen aan achterstallige betalingen, terwijl de Surinaamse Luchtvaartdienst ongeveer US$ 2 miljoen nodig heeft voor urgente investeringen in apparatuur en opleidingen. De acute financieringsbehoefte van de sector bedraagt daarmee circa US$ 5 miljoen.
Daarnaast heeft de leiding van CASAS verklaard dat de SLM ongeveer US$ 3 miljoen aan geïnde veiligheidsheffingen niet heeft afgedragen. Opmerkelijk is dat de nationale luchtvaartmaatschappij in dezelfde periode meer dan US$ 100 miljoen aan staatssteun ontving, terwijl de toezichthouder die verantwoordelijk is voor de vliegveiligheid, essentiële middelen tekortkomt.
Wanneer een luchtvaartautoriteit jarenlang belangrijke inkomsten misloopt, raakt dit rechtstreeks haar vermogen om inspecties uit te voeren, personeel op te leiden, gespecialiseerde expertise aan te trekken en internationale veiligheidsnormen te handhaven. Daarmee komt een nog fundamentelere kwestie naar voren: de governance van de sector.
Internationale ervaring toont aan dat sterke luchtvaartautoriteiten worden gekenmerkt door institutionele onafhankelijkheid, technische deskundigheid en transparante besluitvorming. Benoemingen behoren gebaseerd te zijn op aantoonbare vakbekwaamheid en relevante ervaring. Wanneer professionaliteit ondergeschikt raakt aan andere overwegingen, dreigen dezelfde tekortkomingen zich te blijven herhalen, ongeacht hoeveel regelgeving wordt gewijzigd.
Op papier bevat het huidige herstelprogramma verschillende positieve elementen. De regering heeft aangekondigd dat naast acute ondersteuning ook wordt gekeken naar verdere modernisering van de sector, onder meer via een programma van ongeveer US$ 25 miljoen van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) voor versterking van CASAS, actualisering van wetgeving en verbetering van de luchtvaartinfrastructuur.
Maar de geschiedenis van de Surinaamse luchtvaart leert dat plannen alleen niet voldoende zijn. Het succes van de aangekondigde hervormingen zal uiteindelijk afhangen van vier voorwaarden:
1. De benoeming van deskundige, onafhankelijke en ervaren professionals;
2. Voldoende en structurele financiering van toezicht en veiligheid;
3. Investeringen in opleiding, kennisopbouw en gespecialiseerde expertise;
4. Transparantie, meetbare resultaten en publieke verantwoording.
De modernisering van de CAR’s en de invoering van de LAR-regelgeving zijn zonder twijfel noodzakelijke stappen. Maar noodzakelijke stappen zijn nog geen voldoende stappen.
De werkelijke vraag is niet of CASAS nieuwe regels kan invoeren. De werkelijke vraag is of Suriname eindelijk bereid is de institutionele voorwaarden te creëren die internationale luchtvaartveiligheid mogelijk maken: deskundig bestuur, professioneel toezicht, structurele financiering, technische expertise en een cultuur waarin vakbekwaamheid zwaarder weegt dan politieke loyaliteit.
Zonder die randvoorwaarden dreigt ook deze hervorming te stranden in wat de Surinaamse luchtvaart zich steeds minder kan permitteren: goede voornemens zonder duurzame resultaten.
Ir. Dharmvir K. Mungra
Voorzitter DNL
Zijn goede voornemens de oplossing voor een falende CASAS?
Bron: Starnieuws
17 November 2026
14:43