VHP-fractieleider Asis Gajadien wil dat president Jennifer Simons persoonlijk de regie neemt over een nationale aanpak van de ernstige criminaliteit. De regering moet volgens hem met een concreet veiligheidsactieplan komen, waarin de maatregelen, financiële middelen, uitvoeringstermijnen en meetbare resultaten zijn vastgelegd. Tijdens de veiligheidsinterpellatie vrijdag in De Nationale Assemblee (DNA) stelde Gajadien dat de regering niet moet worden beoordeeld op aangekondigde maatregelen, maar op de veiligheid die burgers daadwerkelijk ervaren.

De fractieleider wees op de golf van gewapende overvallen, roofmoorden en vermoedelijke afrekeningen die de samenleving in hun greep houden. Volgens hem staat het vertrouwen in de overheid onder druk wanneer burgers zich niet meer veilig voelen in hun eigen woning, ondernemers vrezen voor hun leven en ouders zich zorgen maken over hun kinderen.

"Veiligheid is geen gunst van de overheid aan de samenleving. Veiligheid is een fundamenteel recht van iedere burger en een primaire verantwoordelijkheid van de Staat", benadrukte Gajadien. Hij vroeg de regering of zij bereid is de veiligheidssituatie als nationale prioriteit te behandelen en alle betrokken ministeries en veiligheidsdiensten onder één gezamenlijke aanpak te laten functioneren.

Onduidelijkheid over nationaal veiligheidsplan
Gajadien verlangde duidelijkheid over de actuele status van het nationale veiligheidsplan. Hij wilde weten welke onderdelen daarvan worden uitgevoerd, welke resultaten inmiddels zijn bereikt en hoe de continuïteit van het beleid wordt gewaarborgd. Volgens hem moet de regering niet volstaan met algemene toezeggingen. Het parlement moet kunnen vaststellen welke maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd en of deze leiden tot minder geweldscriminaliteit.

Hij vroeg daarom om een veiligheidsactieplan met duidelijke prioriteiten, financiële dekking, uitvoeringstermijnen en meetbare doelstellingen. De regering moet bovendien periodiek verantwoording afleggen over de resultaten.

Staatsgezag in binnenland onvoldoende zichtbaar
Bijzondere aandacht vroeg Gajadien voor de veiligheid in het binnenland en de grensoverschrijdende criminaliteit. De uitgestrektheid van het Surinaamse grondgebied, de moeilijk controleerbare grenzen, illegale goudwinning, wapensmokkel en drugshandel vormen volgens hem ernstige bedreigingen voor de nationale veiligheid. "In grote delen van het binnenland is de aanwezigheid en het gezag van de Staat onvoldoende zichtbaar", stelde hij. Dat brengt volgens de VHP-fractieleider risico's met zich mee voor bewoners, ondernemers en overheidsfunctionarissen.

Hij vroeg of de regering beschikt over een actuele nationale dreigingsanalyse van de georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit. Ook wilde hij weten welke concrete maatregelen worden genomen om de territoriale controle en het staatsgezag te versterken. Verder drong hij aan op duidelijkheid over afspraken met buurlanden voor gezamenlijke grensbewaking, informatie-uitwisseling en de bestrijding van internationale criminele netwerken. De samenwerking tussen politie, defensie, douane en het Openbaar Ministerie moet volgens hem worden versterkt, met behoud van de wettelijke bevoegdheden van iedere instantie.

Meer geld voor politie en opsporing
Gajadien stelde ook de financiële prioriteiten van de regering ter discussie. Hij wilde weten welke plaats veiligheid inneemt binnen het financieel-economisch beleid en of de regering bereid is middelen te herschikken om politie, opsporing en grensbewaking te versterken. Daarbij gaat het volgens hem niet alleen om het opnemen van bedragen op de begroting. De middelen moeten daadwerkelijk beschikbaar komen en leiden tot verbetering van de operationele capaciteit van de veiligheidsdiensten.

De fractieleider vroeg daarnaast aandacht voor het functioneren van de gehele strafrechtelijke keten, vanaf de opsporing tot de tenuitvoerlegging van straffen. Hij wilde weten of de regering de knelpunten in deze keten heeft onderzocht en welke structurele verbeteringen worden doorgevoerd om de pakkans en de effectiviteit van de strafrechtspleging te vergroten. Ook vroeg hij welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat georganiseerde criminaliteit door corruptie, intimidatie of financiële beïnvloeding vat krijgt op overheidsinstellingen en rechtshandhavingsdiensten.

Gajadien vindt dat gerichte strafverzwaring voor ernstige geweldsdelicten bespreekbaar moet zijn. Hij noemde gewapende overvallen, roofmoorden, herhaald ernstig geweld en misdrijven in georganiseerd verband. Tegelijkertijd benadrukte hij dat hogere straffen op zichzelf onvoldoende zijn. Een grotere pakkans, tijdige berechting en daadwerkelijke uitvoering van opgelegde straffen zijn volgens hem minstens zo belangrijk. De politicus vroeg de regering daarom de bestaande strafmaxima en strafverzwarende omstandigheden te evalueren en waar nodig met wetsvoorstellen te komen.

Aanpak cybercriminaliteit en criminele netwerken
Volgens Gajadien moet de nationale veiligheidsstrategie ook rekening houden met nieuwe vormen van georganiseerde criminaliteit. Traditionele geweldscriminaliteit kan samengaan met cybercriminaliteit, witwasconstructies, digitale communicatie en grensoverschrijdende netwerken. Hij vroeg welke investeringen de regering doet in digitale opsporing, financiële recherche en internationale informatie-uitwisseling.

Daarnaast moet criminaliteitsbestrijding volgens hem worden verbonden met onderwijs, werkgelegenheid en sociaal beleid, zodat vooral jongeren niet door gebrek aan perspectief in criminele netwerken terechtkomen.

Oppositie bereid tot samenwerking
Gajadien benadrukte dat veiligheid geen exclusieve verantwoordelijkheid van coalitie of oppositie is. De VHP is bereid constructief mee te werken aan maatregelen die burgers daadwerkelijk beschermen. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering en de resultaten ligt echter bij de regering.

"De burger vraagt niet welke politieke partij verantwoordelijk is voor zijn veiligheid. De burger verwacht dat de Staat hem beschermt", stelde de fractieleider. Hij benadrukte dat veiligheid niet alleen moet worden beloofd, maar moet worden gegarandeerd door beleid, daadkracht en resultaten.