Stichting A Marron Kompas Europa wil dat marrongemeenschappen structureel meepraten over het Nederlandse herstelbeleid na de slavernijexcuses. Tijdens overleg met vier Nederlandse ministeries op 3 november pleitte een delegatie ook voor een Marronhuis in Nederland, waar cultuur, geschiedenis, onderwijs en gemeenschapsactiviteiten een vaste plek moeten krijgen.

Het overleg vond op verzoek van de stichting plaats bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Ook vertegenwoordigers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Buitenlandse Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport namen eraan deel. Dat meldt Stichting A Marron Kompas Europa in een verklaring.

Volgens de stichting is nog onvoldoende duidelijk hoe de Nederlandse route naar herstel concreet wordt ingevuld en hoe alle betrokken gemeenschappen kunnen deelnemen aan de besluitvorming. Zij wil dat marrons vooraf worden geraadpleegd over maatregelen die hun gemeenschap raken.

“Erkenning zonder betrokkenheid is onvoldoende. Duurzaam herstel vraagt om gelijkwaardige deelname, transparantie en gezamenlijke verantwoordelijkheid”, stelt de stichting.

Niet alle zes marronnaties voldoende betrokken
Tijdens de bijeenkomst kwam aan de orde dat in de eerste gesprekken na de Nederlandse slavernijexcuses niet alle zes marronnaties voldoende waren betrokken. Volgens de verklaring waren de traditionele gezagsstructuren, vertegenwoordigingsvormen en communicatieprotocollen bij de betrokken ministeries nog onvoldoende bekend.

Latere gesprekken hebben volgens de stichting bijgedragen aan een beter begrip van die structuren. Zij wil dat deze contacten leiden tot blijvende betrokkenheid bij het beleid en concrete resultaten voor de gemeenschap.

De delegatie wees daarbij op de historische positie van marrons, die zich door strijd en verzet aan het koloniale slavernijsysteem onttrokken en zelfstandige gemeenschappen met eigen bestuursvormen ontwikkelden.

Marronhuis voor cultuur en kennis
Een belangrijk voorstel is de oprichting van een Marronhuis in Nederland. De stichting ziet dit als een ontmoetingsplek én een centrum voor onderwijs, onderzoek, erfgoedbehoud en de ontwikkeling van jongeren.

Het centrum moet ruimte bieden om de marrongeschiedenis te documenteren en traditionele kennis, talen en mondeling overgeleverde verhalen door te geven. Ook moet het de samenwerking met gemeenschappen in Suriname bevorderen.

De delegatie benadrukte dat behoud van het erfgoed om blijvende voorzieningen vraagt. In de verklaring wordt geen besluit over de realisatie of financiering van een Marronhuis gemeld.

Gezondheid en visumproblemen
Ook de mogelijke doorwerking van het slavernijverleden op de mentale en lichamelijke gezondheid van nazaten kwam ter sprake. De stichting wil dat de ervaringen en behoeften van marrongemeenschappen worden meegenomen bij verdere maatregelen rond gezondheid, welzijn en herstel.

Daarnaast vroeg de delegatie aandacht voor problemen die Surinaamse burgers ondervinden bij het aanvragen van visa voor Nederland en andere Schengenlanden. Toegankelijke procedures zijn volgens de stichting van belang voor culturele uitwisseling en de deelname van traditionele gezagsdragers aan activiteiten in Nederland.

De vertegenwoordigers van Buitenlandse Zaken lichtten toe dat de visumprocedures gebonden zijn aan gezamenlijke Schengenvoorwaarden en -regels.

De stichting wil op korte termijn een brede krutu organiseren om de uitkomsten van het overleg met de gemeenschap te bespreken. Daarvoor worden traditionele gezagsdragers, vertegenwoordigers van marrongemeenschappen, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen uitgenodigd.

Tijdens de bijeenkomst moeten gezamenlijke standpunten en vervolgstappen worden bepaald. Een datum voor de krutu is nog niet bekendgemaakt.