28 Oktober 2026
17:18Israel heeft in zes jaar tijd zeven verkiezingen gehad.
De voorlopige uitslag wijst op moeilijke onderhandelingen over de vorming van een nieuwe regering. President Isaac Herzog heeft de politieke partijen opgeroepen een oplossing te vinden en een nieuwe verkiezingsronde te voorkomen. Israël heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk verkiezingen gehouden en kan volgens de president een nieuwe stembusgang missen.
De uitslag betekent dat Netanyahu, ondanks de voorsprong van zijn Likud-partij, niet zonder steun van andere partijen verzekerd is van een nieuwe regeringsperiode. Ook de oppositie heeft onvoldoende zetels om zelfstandig een regering te vormen.
Netanyahu sprak dinsdagavond in Jeruzalem zijn aanhangers toe, enkele uren nadat de stembureaus waren gesloten en de eerste resultaten bekend waren geworden. Hij benadrukte dat Likud volgens de voorlopige projecties de grootste afzonderlijke partij is geworden.
Volgens Netanyahu zijn de definitieve resultaten nog niet bekend en kan het nog een tot twee dagen duren voordat duidelijkheid bestaat over de uiteindelijke zetelverdeling.
De premier pleitte voor een rechtse regering die de veiligheid van Israël op lange termijn kan waarborgen. Hij zei dat het land niet afhankelijk kan zijn van coalities met Arabische partijen die volgens hem tegen het bestaansrecht van Israël zijn.
Netanyahu wees tijdens zijn toespraak op de militaire operaties die onder zijn huidige regering zijn uitgevoerd. Hij noemde onder anderen Hamas-leiders Mohammed Deif, Ismail Haniyeh en Yahya Sinwar, Hezbollah-leider Hassan Nasrallah en de voormalige Iraanse opperste leider Ali Khamenei, die volgens hem zijn uitgeschakeld.
Ook stelde hij dat Israël zijn veiligheidspositie heeft versterkt door veiligheidszones in te richten in Gaza, Libanon en Syrië en door Iran militair onder druk te zetten.
Volgens Netanyahu biedt de huidige situatie een historische mogelijkheid om samen met de Amerikaanse president Donald Trump de dreiging vanuit Iran definitief weg te nemen.
Zijn uitspraken komen op een moment waarop onzekerheid bestaat over de vraag of hij voldoende steun kan verzamelen om aan de macht te blijven. Hoewel Likud volgens de voorlopige projecties de grootste partij is, heeft het rechtse blok als geheel geen parlementaire meerderheid.
Arabische partijen kunnen doorslaggevend worden
De Arabische partijen lijken een belangrijke rol te kunnen spelen bij de vorming van de volgende regering. Met gezamenlijk 19 zetels in de voorlopige telling vormen zij een belangrijke factor in de zoektocht naar een parlementaire meerderheid.
De opkomst onder Palestijnse burgers van Israël was volgens de eerste meldingen bijzonder hoog. De Israëlische televisiezender Channel 12 meldde een opkomst van ongeveer 80 procent onder deze kiezersgroep. Dat zou het hoogste niveau sinds 1999 zijn.
Palestijnse burgers vormen ongeveer 21 procent van de Israëlische bevolking. Hun opkomst bij verkiezingen is traditioneel lager dan die van Joodse Israëliërs. De hogere deelname kan het politieke gewicht van de Arabische partijen vergroten.
Israëliërs hebben op 27 oktober voor de zesde keer gestemd sinds 2019, maar het zijn de eerste verkiezingen in 38 jaar waarin een einde komt aan een volledig Knesset-termijn.
Mansour Abbas, leider van Ra’am, de Verenigde Arabische Lijst, zei te hopen dat de definitieve uitslag voldoende ruimte biedt voor een meerderheid die Netanyahu kan vervangen. Volgens hem hadden beide grote politieke kampen vóór en na de verkiezingen contact gezocht met zijn partij.
Samenwerking met Arabische partijen blijft echter politiek gevoelig. Verschillende partijen binnen het oppositieblok hebben tijdens de campagne terughoudendheid getoond over het aangaan van een coalitie met Arabische partijen. Dat kan de mogelijkheden van Eisenkot om een alternatieve regering te vormen beperken.
Voormalig Israëlisch ambassadeur Alon Pinkas waarschuwde dat Arabische partijen niet buiten de politieke besluitvorming kunnen worden gehouden en vervolgens alleen worden benaderd wanneer hun stemmen nodig zijn. Hun steun kan bepalend zijn voor de vorming van een meerderheid, maar daar zullen naar verwachting ook politieke voorwaarden tegenover staan.
President wil nieuwe verkiezingen voorkomen
President Isaac Herzog heeft de politieke leiders opgeroepen zich constructief op te stellen bij de onderhandelingen over een nieuwe regering. Hij wil voorkomen dat Israël opnieuw naar de stembus moet omdat de partijen er niet in slagen een meerderheid te vormen.
De herhaalde verkiezingen van de afgelopen jaren illustreren de politieke verdeeldheid in het land. De huidige uitslag maakt opnieuw duidelijk dat de grootste partij niet automatisch de regering kan vormen. Daarvoor zijn afspraken nodig met andere partijen die op belangrijke punten sterk van mening verschillen.
Na vaststelling van de officiële verkiezingsuitslag zal Herzog overleg voeren met de verschillende fracties en bepalen welke politicus de beste kansen heeft om een regering te vormen.
De komende onderhandelingen zullen uitwijzen of Netanyahu zijn rechtse coalitie kan herstellen of dat Eisenkot erin slaagt een alternatieve meerderheid samen te stellen. Als geen van beiden daarin slaagt, dreigt de politieke impasse voort te duren.
Voorlopig blijft de oproep van Herzog om nieuwe verkiezingen te voorkomen een belangrijke inzet. De komende dagen moet blijken of de partijen bereid zijn hun onderlinge verschillen te overbruggen om een nieuwe regeringscrisis te vermijden.