Wie kan Iwan Bottse beter typeren dan de inmiddels 100-jarige Amsterdammer Max Sordam, die nog steeds actief is op Facebook? Hij betuigt zijn deelneming en schrijft dat we niet kunnen ontkennen dat Iwan op zijn weg naar zijn doel niet verstoken is gebleven van allerlei minder prettige ervaringen, maar dat Bottse, met alle ups en downs, een inspiratiebron was. “Hij heeft bijgedragen aan de ontwikkeling en het bevorderen van een dynamische Surinaamse gemeenschap.” Bottse (75) overleed op vrijdag 16 oktober 2026 in zijn woonplaats Amsterdam.

Hij was jarenlang dé stem van het radioprogramma Damsko so mi tan (Damsko), met een kenmerkende, licht rollende ‘r’ in zijn stem. Damsko was op zaterdag tussen 12.00 en 13.00 uur het wekelijkse nieuws- en actualiteitenprogramma voor Surinamers en Antillianen, dat via STAD Radio Amsterdam via de ether werd uitgezonden. Hierdoor reikte het bereik tot ver buiten de hoofdstad. Verschillende vrijwilligers hebben aan de wieg gestaan van dit radioprogramma, dat in 1977 begon.

In 1979 kreeg Damsko een journalistieke inslag onder leiding van Robert Wijdenbosch, die welzijnswerker was in de Bijlmer. Zijn overige medewerkers waren toen Johan Kensmil en (Wereldomroep-)nieuwslezer Nasir Soebrati. Het Amsterdamse nieuws besteedde in die tijd veel aandacht aan drugsoverlast en criminaliteit door Surinamers die zich na 1975 massaal in Amsterdam vestigden. Maar het was ook de tijd van werkloosheid, huisvestingsproblemen en discriminatie, allemaal onderwerpen die besproken werden in Damsko. De militaire machtsovername van 25 februari 1980 was een gamechanger; de actualiteit verplaatste zich naar de politiek in Suriname.

Medio 1982 vertrok Robert Wijdenbosch naar Suriname om de revolutie van Desi Bouterse te ondersteunen. Bottse nam het stokje van hem over. Iwan en Robert waren van de herenliefde, actief in de Amsterdamse Surinaamse homogemeenschap (SUHO), en hadden het maatschappelijk werk gemeen. Bottse kwam in 1970 naar Nederland en voltooide zijn studie andragogische wetenschappen en maatschappijleer aan de Universiteit van Amsterdam. Daarna werd hij docent. Na een training in radiojournalistiek bij de NOS in Hilversum – dit had Wijdenbosch als voorbereiding geregeld – kwam Bottse op de radio en bekende hij al snel politieke kleur: hij was een fervent tegenstander van Desi Bouterse. Dit bracht hem op straat vaak in botsing met de Bouterse-aanhangers. Maar als er problemen waren met Surinamers, dan telde politieke kleur niet. De leraar maatschappijleer ontpopte zich als een fanatieke pleitbezorger, die met zijn activistische journalistiek velen uit de brand heeft geholpen.

Een historische mijlpaal was het door Bottse georganiseerde Damsko Gala in december 1989, waarbij de Bronzen Stier Award werd uitgereikt aan Surinamers en Antillianen met verdienstelijke prestaties, zowel lokaal als landelijk. In zes categorieën – kunst, cultuur, sport, wetenschap, ondernemerschap en sociale betrokkenheid – werden personen onderscheiden. Bottse zei in een interview met de Volkskrant van 2 januari 1990, na afloop van het tweede gala, dat het beeldje van de stier symbool staat voor moed, kracht en trots. “Elk volk moet het gevoel hebben dat het trots kan zijn, dat er voorbeelden zijn aan wie men zich kan spiegelen. Dat maakt emancipatie ook makkelijker. Er zijn genoeg Surinamers en Antillianen die het in Nederland gemaakt hebben. Alleen je hoort nooit iets over hen.”

Dit was ook de reden voor Bottse om in augustus 1991 het onregelmatig verschijnende Damsko Magazine te lanceren als vehikel voor Surinaams-Antilliaanse gemeenschapsbinding. In 2003 introduceerde hij als opvolger het maandelijkse glossymagazine Obsession, dat ruim tien jaar heeft bestaan. Het magazine bracht Bottse onder in de Stichting Damsko, voor commerciële activiteiten naast het radioprogramma.

De achtergrond hiervan is dat Damsko in 1992 werd verbannen naar de kabelomroep, toen STAD Radio Amsterdam een regionale omroep werd. Alleen wie thuis op de kabel was aangesloten, kon naar Damsko luisteren. Toen de directie van de koepelorganisatie voor lokale omroepen Bottse vroeg om overleg over de voortgang van Damsko, trok Bottse de stekker eruit. Ook kenmerkend voor hem: niemand moest voor hem bepalen wat hij moest doen! Ik denk dat de komst van Radio Kankantrie van Roy Ristie bij dit besluit ook een rol heeft gespeeld.

Bottse greep de kansen van het web en de internetradio en werd directeur-eigenaar van Radio Tamara, nu in heel Nederland en ook in Suriname te beluisteren. Zodoende werd het programma Wel Geïnformeerd, dat op zondagavond in Nederland werd uitgezonden, ook in Suriname erg populair, alleen al vanwege het feit dat Bottse wekelijks de historicus Eugene Gessel voor de microfoon haalde. De welbespraakte en uitstekend gedocumenteerde Gessel besprak niet alleen de politiek in Suriname, maar ook het wereldnieuws.

Inmiddels heeft Wel Geïnformeerd een doorstart gekregen op Radio Mart, eveneens op zondag, tussen 19.00 en 22.00 uur. Het delen van nieuws uit en over Suriname was eigenlijk waarvoor Iwan Bottse dag en nacht leefde. Bezoek zijn website en overtuig uzelf hiervan.

Roy Khemradj