Essed waarschuwt voor politieke invloed op derde instantie rechterlijke macht

Mr. Hugo Essed waarschuwt voor mogelijke politieke beïnvloeding van de rechterlijke macht, bij de invoering van een derde instantie in Suriname. Volgens hem is het belangrijk, dat een eventuele derde instantie volledig onafhankelijk van de politiek kan functioneren.

Essed legde uit dat Suriname momenteel twee rechterlijke instanties kent. Een zaak begint bij de kantonrechter en partijen die het niet eens zijn met de uitspraak, kunnen vervolgens beroep aantekenen bij het Hof van Justitie. Daarna is er geen mogelijkheid meer om in hoger beroep te gaan.

Volgens Essed bestaat in veel andere landen wel een derde instantie, waar partijen onder bepaalde voorwaarden, opnieuw naar de rechter kunnen stappen. Hij zegt dat er in Suriname brede overeenstemming bestaat over de noodzaak van een dergelijke instantie. Ook de regering zou voorstander zijn van een Surinaamse derde instantie.

De advocaat plaatst echter vraagtekens bij de manier waarop de benoeming van de rechters van die derde instantie, in de voorstellen is geregeld. Volgens hem zouden deze rechters niet voor het leven worden benoemd. Daardoor zouden zij volgens Essed op een willekeurig politiek moment, niet opnieuw benoemd kunnen worden. “Als je dat doet, dan kan je beter die derde instantie afschaffen”, stelde Essed.

Volgens hem wordt daarmee de politiek rechtstreeks in de rechtspraak geïntroduceerd. Hij zegt daarom faliekant tegen een dergelijke constructie te zijn.

Essed reageerde ook op de zorgen die Hofpresident mr. Iwan Rasoelbaks heeft geuit over verschillende initiatieven van individuele assembléeleden. Volgens de advocaat heeft de Hofpresident de regering opgeroepen, zelf aan tafel plaats te nemen en een duidelijk standpunt over de hervormingen, in te nemen. Ook de voorzitter van het parlement zou hebben aangegeven, zich daarvoor te willen inzetten.

Ondanks de zorgen zegt Essed voorzichtig optimistisch te zijn over de mogelijkheid dat er vooruitgang wordt geboekt. Volgens hem moet uiteindelijk een oplossing worden gevonden, waar zowel de regering, als het Hof van Justitie zich in kan vinden. “Wat er moet gebeuren in Suriname is dat waar de regering en het Hof van Justitie mee eens zijn. En dan volgt het parlement vanzelf”, aldus Essed. Hij benadrukt dat daarvoor een oprechte dialoog tussen de regering en het Hof noodzakelijk is.

De voorstellen worden volgens Essed gepresenteerd als een modernisering en versterking van de rechterlijke macht. Hij zegt echter dat de voorgestelde maatregelen juist het tegenovergestelde, kunnen veroorzaken.

Een belangrijk punt daarbij is de voorgestelde verlaging van de leeftijdsgrens voor rechters. Volgens Essed zou dit ertoe kunnen leiden, dat ongeveer tien rechters moeten vertrekken. Dat noemt hij een fysieke verzwakking van de rechterlijke macht.

Daarnaast noemt hij de benoemingswijze van rechters van een eventuele derde instantie een inhoudelijke verzwakking. Wanneer rechters afhankelijk zijn van herbenoeming, bestaat volgens hem het risico dat politieke belangen invloed krijgen op hun functioneren.

Essed onderschrijft daarmee de waarschuwing van de Hofpresident dat er een bedreiging kan ontstaan voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het Openbaar Ministerie. “Dat is een zeer reëel en dus een zorgwekkend beeld”, aldus Essed.